Spot hay Futures: người mới nên bắt đầu từ đâu?

Spot là gì?

Giao dịch spot là mua/bán tài sản thật ngay tại giá hiện tại. Mua 0,1 BTC nghĩa là bạn sở hữu 0,1 BTC. Không đòn bẩy, không thanh lý, không funding. Rủi ro tối đa là giá về 0 (hiếm với coin lớn) — bạn không bao giờ mất nhiều hơn số đã bỏ ra.

Futures là gì?

Futures (hợp đồng tương lai/perpetual) là hợp đồng đặt cược hướng giá, có đòn bẩy. Bạn không sở hữu tài sản. Đòn bẩy khuếch đại cả lãi lẫn lỗ, và nếu giá đi ngược đủ xa, vị thế bị thanh lý — mất phần ký quỹ. Ngoài ra còn phí funding trả định kỳ. Xem funding rate là gì.

Bảng so sánh nhanh

• Sở hữu tài sản: Spot có · Futures không
• Đòn bẩy: Spot không · Futures có (bẫy lớn nhất với người mới)
• Thanh lý: Spot không · Futures có
• Funding: Spot không · Futures có
• Độ khó: Spot thấp · Futures cao

Vì sao người mới nên bắt đầu spot?

Với futures, chỉ cần một lệnh đòn bẩy cao đi ngược là mất phần lớn tài khoản. Với spot, bạn có thời gian học nhịp thị trường mà không bị "xóa sổ" bởi một cây nến. Hãy dành ít nhất vài tháng ở spot, xây thói quen quản trị vốn, rồi mới nghĩ tới futures.

Khi nào chuyển sang futures?

Khi bạn có thể trả lời "có" cho cả ba: (1) tôi tự tính được giá thanh lý bằng công cụ; (2) tôi luôn đặt stop-loss trước khi vào lệnh; (3) tôi chỉ mạo hiểm 1–2% tài khoản mỗi lệnh. Thiếu bất kỳ điều nào, futures sẽ đắt.

---

Nội dung chỉ mang tính thông tin và giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Giao dịch phái sinh có rủi ro mất vốn cao.