Hiểu Sổ lệnh (Order Book) trong 3 phút

Sổ lệnh là gì?

Sổ lệnh (order book) là danh sách các lệnh mua và bán đang chờ khớp, sắp xếp theo mức giá. Bên mua gồm các lệnh Bid xếp từ cao xuống thấp, bên bán gồm các lệnh Ask xếp từ thấp lên cao. Sổ lệnh cho bạn thấy có bao nhiêu khối lượng đang chờ ở từng mức giá quanh giá hiện tại.

Cách đọc độ sâu hai bên

Mỗi mức giá trong sổ lệnh đi kèm một khối lượng, và tổng khối lượng chờ gọi là độ sâu. Bên mua dày hơn cho thấy lực cầu chờ đỡ giá mạnh, bên bán dày hơn cho thấy lực cung chờ chặn giá. Khoảng cách giữa Bid tốt nhất và Ask tốt nhất chính là spread. Độ sâu càng dày thì giá càng khó bị đẩy nhanh, và ngược lại.

Ví dụ minh hoạ

Giả sử ở giá 100 USD có 5 đơn vị chờ bán, ở 100,5 USD có 10 đơn vị, ở 101 USD có 20 đơn vị. Nếu bạn đặt lệnh thị trường mua 12 đơn vị, bạn khớp 5 đơn vị ở 100, rồi 7 đơn vị ở 100,5. Giá trung bình khớp cao hơn 100 vì lệnh phải ăn qua nhiều mức. Đó chính là trượt giá. Các số này chỉ để minh hoạ.

Lỗi thường gặp

1. Đặt lệnh lớn bằng lệnh thị trường mà không nhìn độ sâu, nên bị trượt giá qua nhiều mức.
2. Tin tuyệt đối vào một bức tường lệnh lớn, trong khi nó có thể bị hủy hoặc là lệnh giả để đánh lừa.
3. Nhầm khối lượng chờ trong sổ với khối lượng đã giao dịch thật, hai con số hoàn toàn khác nhau.

Sổ lệnh và lệnh lớn

Với lệnh khối lượng lớn, đọc độ sâu giúp ước lượng chi phí trượt giá trước khi vào. Nếu độ sâu mỏng, người giao dịch thường chia nhỏ lệnh hoặc dùng lệnh giới hạn để tránh đẩy giá bất lợi. Sổ lệnh vì thế là công cụ đánh giá thanh khoản thực tế tại thời điểm vào lệnh.

Liên hệ thuật ngữ khác

Sổ lệnh xây dựng trên khái niệm Bid và Ask ở hai đầu tốt nhất. Nó liên hệ trực tiếp với trượt giá (slippage) khi lệnh ăn qua nhiều mức, và với thanh khoản, thứ quyết định độ sâu dày hay mỏng. Lệnh thị trường và lệnh giới hạn đều tương tác với sổ lệnh theo cách riêng.

---

Nội dung chỉ mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư.