THUẬT NGỮ · 2 PHÚT ĐỌC
Phí Maker và Taker: khái niệm và cách áp dụng khi giao dịch
Maker và Taker là gì?
Maker và taker là hai vai trò của người giao dịch dựa trên việc lệnh của bạn thêm hay lấy đi thanh khoản trên sổ lệnh. Maker là người đặt lệnh chờ (thường là lệnh limit) nằm trên sổ và được khớp về sau, tức thêm thanh khoản cho thị trường. Taker là người đặt lệnh khớp ngay với lệnh đang chờ, tức lấy đi thanh khoản.
Cách phân loại hoạt động
Khi bạn đặt lệnh limit ở mức giá chưa khớp ngay, lệnh đó nằm chờ trên sổ và bạn đóng vai maker. Khi có người khác đặt lệnh thị trường hoặc lệnh limit khớp trúng lệnh của bạn, giao dịch xảy ra và bạn được tính phí maker. Ngược lại, nếu bạn đặt lệnh khớp tức thì với các lệnh đang có sẵn, bạn là taker và chịu phí taker. Sàn khuyến khích maker vì họ làm sổ lệnh dày hơn, thị trường thanh khoản hơn, nên phí maker thường thấp hơn phí taker, đôi khi bằng không hoặc thậm chí được hoàn phí.
Ví dụ minh hoạ
Giả sử phí maker là 0,02% và phí taker là 0,05%. Bạn muốn mua coin giá quanh 100. Nếu đặt lệnh limit mua ở 99,9 và chờ giá chạm xuống để khớp, bạn là maker và trả 0,02%. Nếu bạn sốt ruột bấm mua ngay ở giá bán tốt nhất 100,1, lệnh khớp tức thì, bạn là taker và trả 0,05%. Trên khối lượng lớn hoặc giao dịch nhiều lần, khoảng chênh phí này cộng dồn thành con số đáng kể.
Lỗi thường gặp
- Luôn dùng lệnh thị trường: tiện nhưng bạn luôn là taker và trả mức phí cao nhất.
- Đặt lệnh limit khớp ngay: nếu giá limit trùng hoặc vượt giá đối ứng, lệnh khớp tức thì và bạn vẫn bị tính phí taker.
- Quên rủi ro không khớp của maker: đặt limit để hưởng phí thấp nhưng giá không chạm tới thì lệnh treo mãi, bỏ lỡ cơ hội.
Liên hệ thuật ngữ khác
Maker-taker liên quan trực tiếp tới lệnh limit và lệnh thị trường, tới spread và thanh khoản. Hiểu vai trò maker giúp bạn vừa giảm phí vừa hạn chế trả spread bất lợi.
Nội dung chỉ mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
- Vì sao phí maker thấp hơn phí taker?
- Vì maker làm dày sổ lệnh, tăng thanh khoản cho thị trường, nên sàn giảm phí để khuyến khích; taker lấy thanh khoản nên chịu phí cao hơn.
- Lệnh limit luôn là maker phải không?
- Không. Lệnh limit chỉ là maker nếu nó nằm chờ trên sổ; nếu đặt ở mức khớp được ngay với lệnh đối ứng, nó khớp tức thì và bị tính phí taker.
- Làm sao chắc chắn được tính phí maker?
- Đặt lệnh limit ở mức giá chưa khớp ngay, hoặc dùng tùy chọn post-only nếu sàn hỗ trợ để lệnh chỉ vào sổ chứ không khớp lập tức.
- Chênh lệch phí maker-taker có đáng kể không?
- Với giao dịch nhỏ lẻ thì khiêm tốn, nhưng với khối lượng lớn hoặc giao dịch tần suất cao, khoản chênh phí cộng dồn lại rất đáng kể.
Nội dung trên website chỉ mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Giao dịch crypto có rủi ro mất vốn rất cao.