RỦI RO LP · BÀI 9/10 · 3 PHÚT ĐỌC
Impermanent loss: tổn thất tạm thời khi cung cấp thanh khoản
Trả lời nhanh
Impermanent loss (IL — tổn thất tạm thời) là rủi ro đặc thù của việc cung cấp thanh khoản cho AMM. Khi giá hai token trong bể biến động so với lúc bạn gửi vào, giá trị phần vốn của bạn có thể thấp hơn so với nếu bạn chỉ giữ nguyên (HODL) hai token đó. Nó gọi là "tạm thời" vì tổn thất chỉ thành thật khi bạn rút — nếu giá quay lại mức cũ, nó biến mất.
Vì sao IL xảy ra
Bể AMM phải luôn giữ đúng tỷ lệ theo công thức. Khi giá thị trường của một token tăng, các nhà giao dịch chênh lệch (arbitrage) sẽ mua token đó ra khỏi bể cho tới khi giá trong bể khớp giá ngoài. Kết quả: bể (và phần vốn của bạn) kết thúc với ít token đang tăng giá hơn và nhiều token đang giảm hơn — tức bạn bị "bán bớt" đúng tài sản tăng giá.
Ví dụ số cụ thể
Giả sử bạn cung cấp thanh khoản cho bể ETH/USDC:
- Lúc gửi: 1 ETH (giá 100 USD) + 100 USDC → tổng 200 USD.
- ETH tăng giá lên 400 USD (gấp 4 lần).
- Do cơ chế cân bằng của bể, phần vốn của bạn giờ còn khoảng 0,5 ETH + 200 USDC = 0,5×400 + 200 = 400 USD.
- Nếu bạn chỉ HODL (không làm LP): 1 ETH×400 + 100 USDC = 500 USD.
Chênh lệch: 400 so với 500 → tổn thất tạm thời khoảng 20%. Bạn vẫn lãi so với vốn ban đầu (200 → 400), nhưng ít hơn so với việc chỉ giữ token. Giá càng phân kỳ, IL càng lớn.
Bảng cảm nhận độ lớn IL
| Mức thay đổi giá của một token | IL xấp xỉ |
|---|---|
| x1,25 | ~0,6% |
| x2 | ~5,7% |
| x4 | ~20% |
| x5 | ~25% |
(IL đối xứng cho cả tăng và giảm giá.)
Phí có bù được IL không?
LP nhận phí giao dịch — đây là phần "được" để bù cho IL. Kết quả cuối cùng phụ thuộc:
- Cặp ổn định (stablecoin–stablecoin): giá ít phân kỳ → IL nhỏ, phí thường bù được.
- Cặp biến động mạnh: IL có thể vượt phần phí, khiến làm LP lỗ hơn so với HODL.
Cách giảm IL
- Ưu tiên cặp ít biến động hoặc tương quan cao (hai stablecoin, hoặc token gắn giá nhau).
- Hiểu rằng lợi suất LP quảng cáo chưa trừ IL — con số thực có thể thấp hơn nhiều.
- Với cặp biến động mạnh, cân nhắc kỹ liệu phí có đủ bù rủi ro.
Nên hiểu gì
Impermanent loss là lý do "cung cấp thanh khoản" không phải tiền miễn phí. Trước khi làm LP, hãy ước lượng cả phí nhận được lẫn IL tiềm năng, và nhớ rằng lợi suất cao thường đi kèm cặp token biến động — tức IL lớn. Đây là ứng dụng trực tiếp của tư duy rủi ro đi kèm lợi nhuận.
Nội dung chỉ mang tính thông tin và giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. DeFi tiềm ẩn rủi ro hợp đồng thông minh và mất vốn.
Câu hỏi thường gặp
- Vì sao gọi là tổn thất "tạm thời"?
- Vì nó chỉ tồn tại trên giấy chừng nào bạn chưa rút. Nếu giá hai token quay về đúng tỷ lệ lúc bạn gửi, tổn thất biến mất. Nó chỉ trở thành tổn thất thật (vĩnh viễn) khi bạn rút thanh khoản trong lúc giá đang phân kỳ.
- Làm LP có thể lỗ thật sự không, hay chỉ lãi ít hơn?
- Bạn vẫn có thể lãi so với vốn ban đầu (như ví dụ 200 lên 400 USD), nhưng lãi ít hơn so với chỉ giữ token. Trong trường hợp giá biến động mạnh và phí không đủ bù, kết quả cuối cùng có thể tệ hơn HODL, nên cần đánh giá cẩn thận.
- Cặp nào ít bị impermanent loss nhất?
- Các cặp mà hai token ít phân kỳ giá, ví dụ cặp hai stablecoin hoặc các token gắn giá với nhau. Giá càng ít biến động tương đối, IL càng nhỏ. Ngược lại, cặp gồm một token biến động mạnh sẽ có IL lớn.
ĐỌC TIẾP TRONG CHỦ ĐỀ
Chọn sàn phí thấp để thực hành
Biểu phí taker futures tier tiêu chuẩn — số liệu ngay trên nút.
Link giới thiệu — chúng tôi có thể nhận hoa hồng, bạn không mất thêm phí. Không phải lời khuyên đầu tư.
Nội dung trên website chỉ mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Giao dịch crypto có rủi ro mất vốn rất cao.